នយោបាយ
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានណែនាំឲ្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ និងស្ថាប័នពាក់ពន្ធ័សិក្សាពិនិត្យសួនច្បារចន្លោះពីវិមានឯករាជ្យដល់នាគបាញ់ទឹក ដើម្បីរៀបចំធ្វើជាទីតាំងសម្រាប់តម្កល់រូបសំណាកសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ដើម្បីទុកជួនប្រជាពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវអន្តរជាតិចូលគោរព។
ការណែនាំនេះបានធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២៦តុលានេះ នៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលោកហ៊ុន សែន បានសម្រេចលើកពេលប្រារព្ធពិធីបុណ្យសមុទ្រដែលគ្រោងនឹងធ្វើនៅចុងខែធ្នូ បំណាច់ឆ្នាំ២០១២នេះ ទៅប្រារព្ធធ្វើដើមឆ្នាំ២០១៤វិញ។
ទន្ទឹមគ្នានោះសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានណែនាំអោយត្រៀមរៀបចំសម្រាប់ការប្រារព្ធពិធីបូជាព្រះបរមសពដែលនឹងធ្វើនៅក្រោយពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិននាដើមឆ្នាំ២០១៣ ខាងមុខនេះផងដែរ។
នេះបើតាមសេចក្តីសម្រេចរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែលបានប្រកាសក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនាព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២នេះ។
ទោះបីជាយូរប៉ុន្មនាក៏ដោយប្រជាជនខ្មែរទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាជាពិសេសគឺ ប្រជារាស្ត្រសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមនៅតែចង់ចាំ និងនឹករលឹកមិនភ្លេចនូវស្នាមព្រះហស្តរបស់ព្រះរាជវរបិតាជាតិខ្មែរគឺ សម្តេចឪនរោត្តមសីហនុ។
គ្រប់សកម្មភាពជួយជាតិមាតុភូមិរួមផ្សំ នឹង ការរួមសុខរូមទុក្ខដោយផ្ទាល់របស់ព្រះអង្គនរោត្តមសីហនុជាមួយ នឹង ប្រជារាស្ត្រផងនោះបានធ្វើឲ្យប្រជាជនកម្ពុជាស្ទើរតែទាំងអស់ចង់ចាំមិនភ្លេចនូវអនុស្សាវរីយ៏កាលសម័យនោះ។
ជាសម័យកាលមួយដែលប្រជាជនខ្មែរសំបូរសប្បាយនិងមានសេរីភាពពេញផ្ទៃប្រទេស។ មិនត្រឹមបានបន្សល់ទុកនូវស្នាមដៃ និងសមិត្តផលជាច្រើនហើយនោះ សម្តេចឪនរោត្តមសីហនុក៏បានបន្សល់ទុកនូវអនុស្សាវរីយ៏ជាច្រើនទៀតផងដែរដល់ប្រជារាស្ត្រកម្ពុជា។
តើសម្តេចឪ នរោត្តមសីហនុ មានអនុស្សាវរីយ៏អ្វីខ្លះដែលបង្កនៅក្នុងដូងចិត្តរបស់ប្រជាជនកម្ពុជារហូតបំភ្លេចមិនបាននោះ? សូមស្តាប់សេចក្តីរាយការណ៏របស់ឆេង សូរិយាៈ
សំលេងៈ
តាមរយៈកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនាព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២៦ ខែតុលានេះ សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានប្រកាសពីការរំពឹងទុករបស់សម្តេចថា ព្រះបរមសពរបស់ព្រះករុណា សម្តេចព្រះមហាវីរក្សត្រ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ អាចនឹងត្រូវធ្វើព្រះរាជបូជាតាមព្រះរាជបណ្តាំរបស់ព្រះអង្គនៅក្រោយពិធីចូលឆ្នាំចិន។
ដែលពិធីចូលឆ្នាំចិនធ្វើឡើងនៅអំឡុងចុងខែមករា ឆ្នាំ២០១៣ ដោយដំណឹងនេះត្រូវបានលោកខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មានផ្សព្វផ្សាយក្នុងបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុករបស់លោកនាព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២៦ ខែតុលានេះ៕
ចលនាយុវជនគណបក្សសម រង្ស៊ី បានប្រកាសថា នឹងធ្វើមហាបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំមួយនៅថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកាខាងមុខ ដើម្បីទាមទារឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាពគ.ជ.ប.។
ក្នុងនោះក៏មានការដាក់ញ្ញត្តិទៅកាន់ព្រះបរមរាជវាំង រដ្ឋសភា រដ្ឋាភិបាល ក្រសួងយុត្តិធម៌ និងក្រសួងមហាផ្ទៃជាដើម ដើម្បីឲ្យមានការដោះលែង អ្នកទោសនយោបាយ សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស និងសកម្មជនដីធ្លី ដែលរងគ្រោះដោយសារតែប្រព័ន្ធតុលាការមិនឯករាជ្យ។
ដើមឡើយក្រុមយុវជនគណបក្សសម រង្ស៊ី គ្រោងនឹងធ្វើបាតុកម្មនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ដើម្បីទាមទារឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាព គ.ជ.ប. និងទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលគោរពឲ្យបានពេញលេញនូវកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃ២៣តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ ប៉ុន្តបានប្តូរគម្រោងធ្វើបាតុកម្មទៅជាជួបជុំ និងដើរហែក្បួនគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធសម្តេចព្រះមហាវីរក្សត្រ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុវិញ។
លោកទេព នីថា អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត គ.ជ.ប. បានមានប្រសាសន៍ក្នុងសន្និសីទកាសែត កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែតុលាថា ការធ្វើបាតុកម្មវាជាសិទ្ធិសេរីភាពមួយដោយផ្អែកលើច្បាប់ធ្វើបាតុកម្មហើយនេះជារឿងធម្មតាទេ៕
សេចក្តីជូនព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេសនៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ បានឲ្យដឹងថា នៅវេលាម៉ោង១១ និង៣០នាទី ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ព្រះរាជបុត្រាទី២ របស់ព្រះករុណា ស៊ុលតង់ នៃប្រទេសប្រ៊ុយណេនឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូអញ្ជើញមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណ ភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរនៅព្រះបរមរាជវាំង។
ហើយនៅវេលាម៉ោង៥ រសៀលថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា លោកស៊ូរិន្ទ ពិតសុវណ្ណ អគ្គលេខាធិការអាស៊ាននឹងអញ្ជើញមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធព្រះមហាវីរក្សត្រ ផងដែរ។
សូមបញ្ជាក់ថា ព្រះបរមសពរបស់ព្រះមហាវីរក្សត្រត្រូវបានតម្កល់ទុកក្នុងព្រះបរមរាជវាំង រយៈពេល៩០ថ្ងៃ ដើម្បីឲ្យព្រះរាជវង្សានុវង្សមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាលតាមក្រសួងស្ថាប័ននានា មន្ត្រីអ្នកមុខ អ្នកការ ប្រជារាស្ត្រក៏ដូចជាមន្ត្រីអង្គទូត និងបណ្តាថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសជាមិត្តចូលរួមគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធ៕
កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាសហគមន៍សង្គម-វប្បធម៌ឤស៊ានលើកទី៨ បានប្រារព្ធឡើងនៅក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែតុលានេះ នៅវិមានសន្តិភាពទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រី។
ថ្លែងបើកកិច្ចប្រជុំនោះសម្តេចហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីសហគមន៍សង្គមវប្បធម៌អាស៊ានលើកទី៨ ដែលប្រារព្ធធ្វើឡើងនេះគឺ ក្នុងខណៈពេលដែលប្រជាជនកម្ពុជានៅទូទាំងប្រទេសកំពុងកាន់នូវព្រះរាជមរណទុក្ខដ៏មហាក្រៀមក្រំជាទីបំផុត ដោយព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតា ឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ ជាទីគោរពសក្ការៈនិងស្រឡាញ់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាទ្រង់បានសោយទិវង្គត កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ។
ជាមួយគ្នានោះសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្នុងនាមជាប្រមុខដឹកនាំអាស៊ានក៏បានជំរុញឲ្យអាស៊ានបង្កើនសុខដុមនីយកម្ម លើជំនឿសាសនានៅក្នុងតំបន់ផងដែរ៕
គណបក្សប្រឆាំងដែលទើបរួបរួមគ្នាកាលពីពេលថ្មីៗនេះ រវាងគណបក្សសមរង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្សអោយក្លាយទៅជាគណបក្សសង្គ្រោះជាតិនោះ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ បានរៀបចំប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរខួបឆ្នាំទី២១ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១-ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២។
ពិធីអបអរសាទរខួបថ្ងៃចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសបានធ្វើឡើងនៅទីស្នាក់ការកណ្តាលគណបក្សសមរង្ស៊ី ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅសង្កាត់ចាក់អង្រែលើខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។
សេចក្តីជូនដំណឹងបានលើកឡើងថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសថ្ងៃ២៣តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ បាននាំមកនូវប្រជាធិបតេយ្យ សន្តិភាព ការឯកភាព និងបង្រួបបង្រួមជាតិព្រមទាំងសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី សម្រាប់លើកតម្កើងជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ។
លើសពីនេះទៅទៀត កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសជាឯកសារដ៏មានសារសំខាន់ជាអន្តរជាតិក្នុងទិសដៅការពារអធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យភាព អព្យាក្រឹតភាព និងបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជា សម្រាប់កូនចៅខ្មែរទាំងជំនាន់នេះនិងជំនាន់ក្រោយៗទៀត។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុនរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្លាប់បានសម្រេចលុបចោលថ្ងៃទី២៣តុលាចេញពីប្រតិទិននៃការឈប់សំរាកបុណ្យជាតិ។
ប៉ុន្តែកាលពីថ្ងៃ ទី២៣ ខែតុលាឆ្នាំ២០១២ ម្សិលមិញនេះទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានចេញសេចក្តីប្រកាសជាពត៏មានមួយដោយលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាល បានសម្រេចកំណត់យកថ្ងៃទី២៣ ខែតុលាដែលទិវាចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសជាថ្ងៃឈប់សម្រាក១ថ្ងៃពីការងាររបស់មន្ត្រីរាជការ និយោជិត កម្មករនៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៣តទៅ។
គួររម្លឹកផងដែរថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃ២៣តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ គឺបានប្រសូត្រ ចេញពីព្រះរាជបូជនីយកិច្ចរបស់ព្រះករុណា ព្រះមហាវីរក្សត្រ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ និងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន រួមទាំងភាគីខ្មែរដទៃទៀតដោយមានការឧបត្ថម្ភគាំទ្រពីបណ្តាប្រទេសជាមិត្ត។
ពិសេសប្រទេសបារាំង និងឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលជាសហប្រធាននៃសន្និសីទ បានប្រឹងប្រែងធ្វើការចរចាបង្រួបបង្រួមរវាងខ្មែរនិងខ្មែរអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ រហូតទីបំផុតឈានដល់ការអង្គុយចុះកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងខ្មែរ និងខ្មែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនោះក៏បាននាំឲ្យកម្ពុជារៀបចំការបោះឆ្នោតជាតិនៅឆ្នាំ១៩៩៣ផងដែរ៕
តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជាដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ម្សិលម៉ិញនេះបានឲ្យដឹងថា ការិយាល័យជំនួយរដ្ឋបាលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិដល់តុលាការខ្មែរក្រហមបានជូនដំណឹងមកអង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងថា ដោយបញ្ហាកង្វះថវិកា។
អង្គជំនុំជម្រះសាលាដំបូងពុំអាចជ្រើសរើសមន្ត្រី ដើម្បីមកជំនួសកន្លែងមន្ត្រីច្បាប់ អន្តរជាតិសំខាន់ៗ មួយចំនួននិងបុគ្គលិកអន្តរជាតិដទៃទៀតបានឡើយ។
ដូច្នេះអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជានឹងកាត់បន្ថយចំនួនថ្ងៃនៃការធ្វើសវនាការរបស់ខ្លួនមកនៅត្រឹមបីថ្ងៃក្នុងមួយសប្តាហ៍នីមួយៗ៕
គណបក្សសង្គ្រោះជាតិបានចេញលិខិតមួយនៅថ្ងៃទី២៤ ខែតុលានេះ ដោយសម្ដែងការអបអរសាទរ និងគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះសេចក្ដីសម្រេចរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដែលបានកំណត់យកថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ថ្ងៃចរចាសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ជាទិវាបុណ្យជាតិដែលអនុញ្ញាតឲ្យមន្ដ្រីរាជការនិយោជិត កម្មករនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាឈប់សម្រាកពីការងារចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៣តទៅ។
គួរបញ្ជាក់ថា លិខិតដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោកសម រង្ស៊ី ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិជូនសម្ដេចនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថាការដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចបញ្ចូលថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ក្នុងប្រតិទិននៃទិវាបុណ្យជាតិឡើងវិញនេះគឺជាការប្រសើរមួយ៕
លោកសម រង្ស៊ី ប្រធានគណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលកំពុងស្ថិតនៅក្រៅប្រទេសបានព្យាយាមស្វែងរកការសម្របសម្រួលជាមួយនឹងប្រមុខដឹកនាំគណបក្សកាន់អំណាច ដើម្បីបានវិលត្រឡប់ចូលមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជាដោយគ្មានទោសពៃក្នុងបំណងចូលគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធសម្តេចព្រះមហាវីរក្សត្រ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ នៅព្រះបរមរាជវាំងក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។
ជាមួយគ្នានោះលោកសម រង្ស៊ី បានសរសេរលិខិតជាថ្មីម្តងទៀតផ្ញើជូនសម្តេចទាំងបី ដែលជាមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បន្ទាប់ពីលោក សម រង្ស៊ី បានផ្ញើរលិខិតម្តងរួចមកហើយ កាលពីសប្តាហ៍មុនថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ សម្តេចព្រះបាទ បរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី និងជូនសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
គួរបញ្ជាក់ថា លិខិតរបស់លោកសម រង្ស៊ី ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ ដែលបានផ្ញើរួមជូនសម្តេចទាំងបីនោះត្រូវបានមន្ត្រីខុទ្ទកាល័យរបស់សម្តេចទាំងបី ព្រមទទួលយកហើយ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលាម្សិលម៉ិញនេះ៕
លោកស្រី សឿង រដ្ឋចាវី រដ្ឋលេខាធិការនិងជាឧត្តមមន្ត្រីអាស៊ានបានប្រាប់ឲ្យដឹងថា មន្ត្រីអាស៊ានចង់បានក្រមប្រតិបត្តិឲ្យបានឆាប់។ លោកស្រីបានបន្ថែមថា ក្រមប្រតិបត្តិស្តីពីសមុទ្រចិនខាងត្បូងមិនអាស្រ័យលើប្រទេសអាស៊ានទាំង១០តែឯងទេ តែវាអាស្រ័យលើទៅលើភាកីចិនផងដែរ។
លោកស្រីអះអាងថា ឧត្តមមន្ត្រីអាស៊ាននឹងធ្វើការពិភាក្សាត្រូវធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីឲ្យការតាក់តែងក្រមប្រតិបត្តិនេះប្រព្រឹត្តទៅរលូនដោយសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធបំផុតរវាងអាស៊ាននិងភាគីចិន។
ភាគច្រើននៃប្រទេសអាស៊ានយល់ថាក្រមប្រតិបត្តិនេះនឹងជួយបង្កាកុំឲ្យមានជម្លោះតឹងតែងឬចៀសវាងសង្គ្រាមនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដោយសារការទាមទារអធិបតេយ្យភាពដែនកោះនៅក្នុងសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ដូច្នេះអាស៊ានបានខិតខំប្រឹងប្រែងជុំរុញធ្វើយ៉ាងណាឲ្យឆាប់មានក្រមប្រតិបត្តិនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងនេះ៕
នៅព្រឹកថ្ងៃពុធទី២៤ ខែតុលានេះ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិដែលទើបរួបរួមថ្មីរវាងគណបក្សសមរង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស បានរៀបចំប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរ ខួបឆ្នាំទី២១នៃកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីស ថ្ងៃទី២៣ខែតុលា នៅទីស្នាក់ការកណ្តាលគណបក្សសមរង្ស៊ីសង្កាត់ចាក់អង្រែលើ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ។
សូមរម្លឹកថា កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសថ្ងៃ២៣តុលា ឆ្នាំ១៩៩១ កើតចេញពីព្រះរាជបូជនីយកិច្ចរបស់ព្រះករុណា ព្រះមហាវីរក្សត្រ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ និងសម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន រួមទាំងភាគីខ្មែរដទៃទៀត ដោយមានការឧបត្តម្ភគាំទ្រពីបណ្តាប្រទេសជាមិត្តពិសេសប្រទេសបារាំង និងឥណ្ឌូនេស៊ី។
ដែលជាសហប្រធាននៃសន្និសីទបានប្រឹងប្រែងធ្វើការចរចាបង្រួបបង្រួមរវាងខ្មែរ និងខ្មែរអស់ជាច្រើនឆ្នាំរហូតទីបំផុតឈានដល់ការអង្គុយចុះកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងខ្មែរ និងខ្មែរ។ កិច្ចព្រមព្រៀងនោះក៏បាននាំឲ្យកម្ពុជារៀបចំការបោះឆ្នោតជាតិនៅឆ្នាំ១៩៩៣៕
ក្រសួងការបរទេសបានជូនព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលាបានឲ្យដឹងថានៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលានេះលោកបណ្ឌិត កោះ ស៊ូ ឃូន (Dr. Koh Tsu Koon) ជារដ្ឋមន្ត្រីទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាតំណាងរដ្ឋាភិបាល ម៉ាឡេស៊ីនឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូអញ្ជើញមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ព្រះករុណាព្រះបាទ សម្តេចព្រះនរោត្តមសីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរនៅព្រះបរមរាជវាំង។
ដោយឡែកនៅវេលាម៉ោង៩ និង ៣០នាទីព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា លោកចាម៉ាល់ រ៉ាចាផាក់សា ( Hon. Chamal Rajapaksa ) ប្រធានសភានៃសាធារណរដ្ឋ ប្រជាធិបតេយ្យសង្គមនិយម ស្រីលង្កា នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូអញ្ជើញមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ នៅព្រះបរមរាជវាំងផងដែរ។
គួរកត់សម្គាល់ថា ក្នុងអំឡុងពេលនៃការកាន់ទុក្ខរបស់ព្រះមហារីវក្សត្រ ព្រះបាទសម្តេច នរោត្តម សីហនុមេដឹកនាំនៃប្រទេសជិតខាងបានមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្តរបស់ព្រះករុណា ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ នៅព្រះបរមរាជវាំងផងដែរ៕
នៅវេលាម៉ោង៩ និង៣០នាទី ព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា លោកហ៊ុន ចាម៉ាល់ រ៉ាចាផាក់សា ( Hon. Chamal Rajapaksa ) ប្រធានសភានៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យសង្គមនិយមស្រីលង្កា នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូ អញ្ជើញមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរនៅព្រះបរមរាជវាំង។ នេះបើយោងតាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់ក្រសួងការបរទេស ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលានេះ៕
រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពជាបានកំណត់យកថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ជាទិវាប្រារព្ធពិធីគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធ ព្រះករុណាព្រះបាទ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ សម្រាប់ប្រតិទិនឈប់សម្រាកការងាររបស់មន្ត្រីរាជការ និយោជិត កម្មករ ប្រចាំឆ្នាំ២០១៣។
សារាចរណែនាំនេះធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលេខ ០៣ ស.រ ដែលមានចុះហត្ថលេខា ដោយសម្តេចនាយករដ្ឋ មន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានលើកឡើងថា ដោយព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរមានគុណូបការៈដ៏ថ្លៃថ្លាវិសេសវិសាល និងឧត្តុង្គឧត្តមចំពោះជាតិមាតុភូមិដែលក្នុងមួយជីវិតរបស់ព្រះអង្គ។
ព្រះអង្គបានលះបង់ទាំងព្រះកាយពល និងព្រះបញ្ញាញាណ ដើម្បីបុព្វហេតុឯករាជ្យជាតិ បូរណភាពទឹកដី ការបង្រួបបង្រួមជាតិ សាសនា សេរីភាព សមភាព សមធម៌ យុត្តិធម៌ មនុស្សធម៌ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ជាពិសេសព្រះរាជវីរសកម្មភាពដ៏ច្រើនរបស់ព្រះអង្គដែលធ្វើឲ្យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី ឯកភាពជាតិ អព្យាក្រឹតភាព និងកិត្យានុភាពដ៏ល្បីល្បាញនៅលើសកលលោក។
ដោយយោងតាមអនុក្រឹត្យលេខ១៨៦ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ ប្រតិទិនឈប់សម្រាកការងាររបស់មន្ត្រីរាជការ និយោជិត កម្មករ ប្រចាំឆ្នាំ២០១៣ រាជរដ្ឋាភិបាលកំណត់យកថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ជាទិវាប្រារព្ធពិធីគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធ ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ។ សារចរណ៍ណែនាំមានខ្លឹមសារដូចតទៅ៖
១- គ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័ន គ្រឹះស្ថានសាធារណៈ និងឯកជន ត្រូវរៀបចំទិវាប្រារព្ធពិធីគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធ ១៥តុលា ឲ្យបានឧត្តុង្គឧត្តម សក្តិសមនឹងព្រះគុណូបការៈរបស់ព្រះអង្គចំពោះជាតិមាតុភូមិ និងប្រជាជនតាមទំនៀមទម្លាប់ព្រពៃណីជាតិខ្មែរ។
២- គ្រប់ស្ថានអគ្គរាជទូត និងស្ថានកុងស៊ុលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាប្រចាំនៅបរទេសត្រូវរៀបចំប្រារព្ធពិធីគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធនេះឲ្យបានសក្តិសមនឹងកិត្យានុភាព នឹងមោទនភាពជាតិនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
៣- រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ គ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ រួមមាន រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ឃុំ សង្កាត់ ត្រូវរៀបចំប្រារព្ធពិធីនេះ ឲ្យបានទូលំទូលាយ និងសមស្របតាមព្រះបរមងាររបស់ព្រះអង្គជាព្រះវររាជបិតាឯកភាពជាតិខ្មែរ។
៤-គ្រប់វត្តអារាម បូជនីយដ្ឋានសាសនា អាស្រមវិប្បសនា និងប្រជាពលរដ្ឋតាមមូលដ្ឋានត្រូវរៀបចំប្រារព្ធពិធីគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធឲ្យបានវិសេសវិសាលថ្លៃថ្លាសក្តិសមនឹងសេចក្តីគោរពស្រឡាញ់ដែលផុសចេញពីក្រឳបេះដូងរបស់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរគ្រប់រូបទៅតាមលទ្ធភាព។
៥-ក្រសួងព័ត៌មាន ត្រូវចាត់តាំងរៀបចំកម្មវិធីផ្សព្ធផ្សាយតាមវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ជាតិ-ឯកជន អំពីព្រះរាជជីវប្រវត្តិ ព្រះរាជសកម្មភាព និងស្នាព្រះហស្ដរបស់សម្តេច ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ ជាទីសក្ការៈ ចំពោះប្រទេសជាតិ និងចំពោះប្រជារាស្ត្រឲ្យបានទូលំទូលាយ។
គួរបញ្ជាក់ថា បន្ទាប់ពីការទទួលបានសារាចរណែនាំនេះ គ្រប់ក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំបុណ្យជាតិ អន្តរជាតិ និងរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្តត្រូវចាត់ចែងផ្សព្វផ្សាយនិងអនុវត្តន៍ឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព ដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។
សូមរម្លឹកផងដែរថា អតីតព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ បានសោយទិវង្គ ត នៅក្នុងព្រះជន្មាយុ ៩០ ព្រះវស្សា កាលពីម៉ោង១និង២០នាទីយប់រំលងអធ្រាត្រ ឈានចូលថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន ដោយព្រះជរាពាធ។
រាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានចេញសេចក្តីប្រកាសរៀបចំព្រះរាជពិធីកាន់មរណទុក្ខជាផ្លូវការថ្វាយសម្តេចឪ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ រយៈពេលមួយសប្តាហ៍ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ តែយ៉ងណាក៏ដោយមិនមានការប្រកាសឲ្យឈប់សម្រាកពីការងារទេ៕
យោងតាមអនុក្រឹត្យលេខ១៨៦ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ បានឲ្យដឹងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកំណត់យកថ្ងៃទី១៥ខែតុលា ជាទិវាប្រារព្ធពិធីគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ សម្រាប់ប្រតិទិនឈប់សម្រាកការងាររបស់មន្ត្រីរាជការ និយោជិត កម្មករ ប្រចាំឆ្នាំ២០១៣។
ដោយព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រ ព្រះវររាជបិតាឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី និងឯកភាពជាតិខ្មែរ មានគុណូបការៈដ៏ថ្លៃថ្លា វិសេសវិសាល និងឧត្តុង្គឧត្តមចំពោះជាតិមាតុភូមិ ដែលក្នុងមួយជីវិតរបស់ព្រះអង្គ ព្រះអង្គបានលះបង់ទាំងព្រះកាយពល និងព្រះបញ្ញាញាណ ដើម្បីបុព្វហេតុឯករាជ្យជាតិ បូរណភាពទឹកដី ការបង្រួបបង្រួមជាតិ សាសនា សេរីភាព សមភាព សមធម៌ យុត្តិធម៌ មនុស្សធម៌ និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម។
ជាពិសេសព្រះរាជវីរសកម្មភាពដ៏ច្រើនរបស់ព្រះអង្គ ដែលធ្វើឲ្យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាទទួលបានឯករាជ្យ បូរណភាពទឹកដី ឯកភាពជាតិ អព្យាក្រឹតភាព និងកិត្យានុភាពដ៏ល្បីល្បាញនៅលើសកលលោក៕
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់បណ្តាប្រទេសមួយចំនួនដែលបានអញ្ញើញមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធនៃព្រះបរមសពព្រះមហាវីរក្សត្រ សម្តេចឳ នរោត្តមសីហនុ នៅថ្ងៃទី២១ តុលានេះមានដូចជា លោកលី សៀនលុង (Lee Hsien Loong) នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសាធារណរដ្ឋសឹង្ហបូរី និងលោកជំទាវ រួមទាំងគណៈប្រតិភូ, លោកយ៉ាង ហៀង ស៊ើប (Yang Hyong-sop) អនុប្រធានគណៈប្រធានសភាជាន់ខ្ពស់នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យកូរ៉េខាងជើង និង គណៈប្រតិភូ។
បន្ទាប់មកមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ទាំងនៃប្រទេសទាំងនេះក៏អញ្ជើញទៅជួបជាមួយសម្តេច នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅវិមានសន្តិភាពផងដែរ។ ហើយនៅថ្ងៃដដែលនោះលោក ហ្វេលី ស៊ីអាណូរ.ប៊ែលម៉ុនតេ (Felliciano R. Belmonte JR) ប្រធានរដ្ឋសភានៃសាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន និងជាបេសកជនពិសេស របស់លោកប៊ែនិកណូ ស. អាគីណូ ទី៣ (Benigno S. Aquino III) ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋហ្វីលីពីន ក៏អញ្ជើញមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេច ព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះមហាវីរក្សត្រខ្មែរដែរ។
ចំណែកនៅថ្ងៃចន្ទទី២២តុលា លោកសៃ ម៉ូក ខាំ (Sai Mauk Kham) អនុប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ារ នឹងដឹកនាំគណៈប្រតិភូអញ្ជើញមកគោរពព្រះវិញ្ញាណក្ខន្ធរបស់ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ នៅព្រះបរមរាជវាំងនាវេលាម៉ោង២ និង ៣០នាទី រសៀល។
ក្នុងសេចក្តីប្រកាសដដែលរបស់ក្រសួងការបរទេសបានបញ្ជាក់ថា លោកសៃ ម៉ូក ខាំអនុប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋសហភាព មីយ៉ាន់ម៉ារនឹងជួបជាមួយសម្តេចហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជានៅវិមានសន្តិភាពផងដែរ៕
ប្រធានសមាគមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និងជានាយកវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ លោកម៉ម សូណង់ដូ សម្រេចប្តឹងទាស់នឹងសាលក្រមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានផ្តន្ទាទោសលោកឲ្យជាប់ពន្ធនាគារ២០ឆ្នាំ ពីបទបង្កើតតំបន់អបគមន៍នៅខេត្តក្រចេះ ប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលសាធារណះ។
លោកស្រី ឌិន ផាណារ៉ា ភរិយាលោកម៉ម សូណង់ដូ បានឲ្យដឹងកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី១៩ ខែតុលាថា សាលាឧទ្ធរណ៍បានទទួលពាក្យបណ្តឹងរបស់លោកម៉ម សូណង់ដូ ហើយដែលពាក្យបណ្តឹងនោះសុំឲ្យតុលាការបើកសវនាការជំនុំជម្រះលើសាលក្រមផ្តន្ទាទោសឡើងវិញ៕
ក្តីរំពឹងរបស់កម្ពុជាដែលចង់បានតំណែងជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិសម្រាប់អាណត្តិឆ្នាំ២០១៣-២០១៤ នោះត្រូវបានរលាយសាបសូន្យហើយ។
លទ្ធផលបោះឆ្នោតនៅទីស្នាក់ការធំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងបុរីញូវយ៉ក កាលពីម៉ោង៩យប់ ថ្ងៃទី១៨តុលា ឆ្នាំ២០១២ ម៉ោងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បង្ហាញថា កូរ៉េខាងត្បូងបានយកឈ្នះប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការបោះឆ្នោតជុំទី២ ដោយសំឡេង ១៤៩ទល់នឹង៤៣ ក្នុងចំណោមប្រទេសសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិដែលចូលរួមបោះឆ្នោតសរុបចំនួន ១៩៣ប្រទេស។
សូមបញ្ជាក់ថា នៅតំបន់អាស៊ីមានបេក្ខភាពចំនួន ៣ប្រទេស ដើម្បីប្រជែងយកកៅអីជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ សម្រាប់អាណត្តិ ឆ្នាំ២០១៣-២០១៤ ដែលរួមមាន៖ កម្ពុជា កូរ៉េខាងត្បូង និងប្រទេសប៊ូតាន។
ប៉ុន្តែប៊ូតានបានធ្លាក់តាំងពីជុំទី១។ ក្នុងការបោះឆ្នោតនៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ បេក្ខភាពប្រទេសនីមួយៗ ដែលអាចជាប់បាននៅក្នុងបេក្ខភាពនេះ ចាំបាច់ត្រូវតែទទួលបានសំឡេងគាំទ្រយ៉ាងតិច ២ ភាគ ៣ ក្នុងចំណោមប្រទេសជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិទាំង ១៩៣ប្រទេស។
គួរកត់សម្គាល់ថា ក្នុងចំណោមសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិទាំង ១០ប្រទេស មានប្រទេសចំនួន ៥ដែលត្រូវផុតអាណត្តិ នៅចុងខែធ្នូខាងមុខ។ មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវបោះឆ្នោតជ្រើសរើសសមាជិកថ្មី សម្រាប់អាណត្តិ ២ឆ្នាំ គឺពី២០១៣-២០១៤។
ប្រទេសទាំង៥ ដែលត្រូវផុតអាណត្តិឆ្នាំនេះរួមមាន ឥណ្ឌា ដែលជាប្រទេសស្ថិតនៅតំបន់តំណាងឲ្យអាស៊ី អាហ្វ្រិកខាងត្បូង តំណាងតំបន់អាហ្វ្រិក កូឡុំប៊ី តំណាងតំបន់អាមេរិកកណ្តាល និងអាមេរិកឡាទីន អាល្លឺម៉ង់ និងព័រទុយហ្កាល់ តំណាងតំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច និងតំបន់ផ្សេងទៀត។
ចំណែកប្រទេសជាបេក្ខជនវិញ រវ៉ាន់ដា ( Rwanda ) គឺជាប្រទេសតែមួយគត់ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសជាបេក្ខជនតំណាងតំបន់អាហ្វ្រិកសម្រាប់ជំនួសអាសនៈរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង។ រីឯប្រទេសអាហ្សង់ទីនក៏ជាបេក្ខជនទោលដែរសម្រាប់ជំនួសអាសនៈរបស់កូឡុំប៊ី មកពីតំបន់អាមេរិកកណ្តាល និងអាមេរិកឡាទីន។
ដោយឡែកសម្រាប់ តំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច និងតំបន់ផ្សេងទៀតមានបេក្ខជន៣ គឺហ្វាំងឡង់ អូស្ត្រាលី និងលុចសំបួ ប្រជែងយកអាសនៈចំនួន២ ជំនួសអាសនៈរបស់អាល្លឺម៉ង់ និងព័រទុយហ្កាល់។
សម្រាប់តំបន់អាស៊ីវិញមានប្រទេសចំនួន៣ គឺ កម្ពុជា កូរ៉េខាងត្បូង និងប៊ូតាន ប្រជែងគ្នាយកអាសនៈតែមួយជំនួសកន្លែងរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា។ លទ្ធផលជារួម ប្រទេសទាំង៥ ដែលបានជាប់ជាសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិរយៈពេល ២ឆ្នាំ នៅឆ្នាំ២០១៣ និងឆ្នាំ២០១៤រួមមាន៖ រវ៉ាន់ដា អាហ្សង់ទីន អូស្ត្រាលី លុចហ្សឹមបួរ និងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង៕ (អត្ថបទដោយ ជា ធីរិទ្ធ)
